[Bản dịch Tiếng Việt] BỆNH LÝ PHỔI KẼ & HIẾM GẶP - Phân Tích Ca Bệnh Và Thực Tiễn Lâm Sàng, Ấn bản 2025

Bệnh lý phổi kẽ (Interstitial Lung Diseases - ILDs) và các bệnh phổi hiếm gặp luôn là một "vùng đất khó" trong thực hành lâm sàng hô hấp, không chỉ bởi tính chất phức tạp về bệnh học, sự đa dạng với hơn 200 mặt bệnh khác nhau, mà còn bởi sự thách thức trong quy trình chẩn đoán và điều trị. Tại Việt Nam, khi các phương tiện chẩn đoán hình ảnh như cắt lớp vi tính độ phân giải cao (HRCT) và các kỹ thuật sinh thiết phổi ngày càng trở nên phổ biến, nhu cầu cập nhật kiến thức chuyên sâu về nhóm bệnh lý này càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Cuốn sách "Rare and Interstitial Lung Diseases: Clinical Cases and Real-World Discussions" (tựa tiếng Việt: Bệnh Lý Phổi Kẽ và Hiếm Gặp – Phân Tích Ca Bệnh và Thực Tiễn Lâm Sàng) là một tài liệu vô cùng quý giá. Điểm đặc sắc nhất của cuốn sách không nằm ở những lý thuyết khô khan, mà là cách tiếp cận "thực chiến" thông qua các ca lâm sàng cụ thể. Mỗi chương sách đưa người đọc vào vai một bác sĩ lâm sàng, đi từ triệu chứng khởi phát, phân tích hình ảnh học, thảo luận đa chuyên khoa (MDT) cho đến các quyết định điều trị dựa trên bằng chứng và theo dõi dọc. Đây chính là mô hình "giường bệnh" (bedside teaching) mà chúng tôi tâm đắc nhất.

Trong quá trình biên dịch, nhóm dịch giả đã nỗ lực hết mình để chuyển tải không chỉ nội dung y khoa chính xác mà còn cả tinh thần biện luận lâm sàng của các chuyên gia hàng đầu thế giới. Chúng tôi đã cố gắng chuẩn hóa các thuật ngữ chuyên ngành sang tiếng Việt đồng thời giữ lại các từ khóa tiếng Anh quan trọng để quý đồng nghiệp tiện tra cứu tài liệu quốc tế. Các chú giải cũng được thêm vào ở những điểm cần làm rõ bối cảnh thực hành hoặc cập nhật các hướng dẫn mới nhất.

Mặc dù đã rất cẩn trọng, nhưng với sự phức tạp của chuyên ngành và khối lượng kiến thức đồ sộ, bản dịch khó tránh khỏi những sai sót. Chúng tôi rất mong nhận được sự góp ý chân thành từ quý Thầy Cô và các bạn đồng nghiệp để các ấn bản sau được hoàn thiện hơn.

Hy vọng cuốn sách này sẽ trở thành người bạn đồng hành hữu ích trên bàn làm việc của các Bác sĩ Hô hấp, Bác sĩ Chẩn đoán hình ảnh, Bác sĩ Giải phẫu bệnh, và các học viên sau đại học, góp phần nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị cho những bệnh nhân mắc các bệnh lý phổi kẽ nan giải.

Trân trọng giới thiệu cuốn sách tới quý bạn đồng nghiệp và các bác sĩ, sinh viên Y khoa.

Nghệ An, tháng 12, năm 2025

TS.BS. LÊ NHẬT HUY, THS.BS. LÊ ĐÌNH SÁNG

LỜI TỰA (NGUYÊN TÁC)

Thuật ngữ bệnh phổi kẽ (ILDs), thường được sử dụng đồng nghĩa với bệnh lý nhu mô phổi lan tỏa (DPLDs), đề cập đến một số tình trạng không đồng nhất ảnh hưởng đến nhu mô phổi và mô kẽ. Chúng bao gồm một số rối loạn hiếm gặp và cực hiếm.

ILDs có thể được phân loại sử dụng các tiêu chí khác nhau, chẳng hạn như cấp tính so với mạn tính, u hạt so với không u hạt, nguyên nhân đã biết so với chưa biết, bệnh phổi nguyên phát so với thứ phát sau bệnh hệ thống, và có liên quan hay không đến tiền sử hút thuốc.

Nhu mô phổi bao gồm các thành phần chính tham gia vào quá trình trao đổi khí như tiểu phế quản hô hấp và phế nang, trong khi mô kẽ phổi chỉ mạng lưới chất nền ngoại bào và các tế bào bao quanh các cấu trúc phế quản-phế nang và mạch máu.

Một số loại ILD đặc trưng bởi tình trạng viêm trong khoang kẽ phổi, dày vách phế nang, tăng sinh nguyên bào sợi và lắng đọng collagen.

Một số rối loạn thường xuyên ảnh hưởng không chỉ đến nhu mô mà còn cả đường dẫn khí ngoại vi. Đây là lý do tại sao một số bệnh đường thở, chẳng hạn như viêm tiểu phế quản tắc nghẽn, cũng được liệt kê vào nhóm ILD. Mặc dù hệ thống tuần hoàn phổi không hoàn toàn là một phần của nhu mô hay mô kẽ, các rối loạn mạch máu thường được bao gồm trong nhóm ILD hoặc DPLD.

Việc chẩn đoán ILD thường phức tạp và đòi hỏi một nhóm đa chuyên khoa bao gồm bác sĩ hô hấp, bác sĩ chẩn đoán hình ảnh, bác sĩ phẫu thuật lồng ngực, bác sĩ giải phẫu bệnh và thường là cả bác sĩ cơ xương khớp. Hơn nữa, sự tham gia của các bác sĩ đa khoa và điều dưỡng là rất quan trọng đối với việc quản lý bệnh.

Kết cục thay đổi đáng kể đối với các ILD khác nhau. Một số tình trạng có thể trải qua sự hồi phục tự phát hoặc ổn định, trong khi nhiều tình trạng khác có thể tiến triển thành xơ phổi tiến triển (PPF), với hậu quả là suy giảm trao đổi khí và giảm chức năng phổi. Điều này dẫn đến khó thở, giảm khả năng gắng sức, chất lượng cuộc sống tồi tệ hơn, suy hô hấp và tử vong sớm.

Nhiều năm trước, các vũ khí có sẵn để điều trị ILD rất ít và mặc dù đã nỗ lực rất nhiều, kết quả thường đáng thất vọng. Tuy nhiên, bệnh nhân ILD vẫn đến phòng khám của chúng ta và chúng ta đã ở đó, cố gắng làm điều gì đó để giúp đỡ họ.

Chúng ta đã thử những liệu pháp không hiệu quả. Chúng ta không nản lòng, chúng ta đã học tập, chúng ta đã hợp lực thông qua các cách tiếp cận đa chuyên khoa, chúng ta đã tinh chỉnh việc diễn giải hình ảnh học, và chúng ta đã giảm bớt sự xâm lấn của các thủ thuật chẩn đoán can thiệp.

Kiến thức trong lĩnh vực này đang không ngừng phát triển. Tiến bộ quan trọng nhất là sự sẵn có của các liệu pháp dược lý. Các thuốc chống xơ đã được chứng minh là có hiệu quả trong việc chống lại xơ phổi vô căn (IPF), vốn được lịch sử biết đến là một trong những ILD có tiên lượng tồi tệ nhất. Hơn nữa, các thử nghiệm lâm sàng đã chứng minh rằng ngay cả những bệnh nhân mắc các dạng ILD xơ hóa tiến triển khác nhau cũng có thể hưởng lợi từ một phương pháp điều trị hiệu quả trong việc làm chậm sự suy giảm chức năng.

Chúng ta đã mất nhiều bệnh nhân; những người khác đang đấu tranh, nhưng chúng ta đang ở bên cạnh họ và chúng ta sẽ tiếp tục chiến đấu cùng họ.

Dự án này mất nhiều thời gian hoàn thành hơn dự kiến, nhưng điều này là do nhiều tác giả dành phần lớn thời gian của họ để chăm sóc cho người bệnh.

Chúng tôi hy vọng cuốn sách này sẽ giúp nâng cao kỹ năng của độc giả trong việc chẩn đoán và điều trị các ILD khác nhau, cũng như kích thích sự quan tâm của nhiều bác sĩ đối với ILD.

Claudio Sorino Sergio Agati

THÔNG TIN BẢN QUYỀN

[Bản dịch Tiếng Việt] BỆNH LÝ PHỔI KẼ & HIẾM GẶP - Phân Tích Ca Bệnh Và Thực Tiễn Lâm Sàng, Ấn bản 2025

RARE AND INTERSTITIAL LUNG DISEASES - Clinical Cases and Real-World Discussions

Biên tập viên chính (Nguyên tác): Claudio Sorino MD PhD, Sergio Agati MD
Nhà xuất bản: Elsevier - Năm xuất bản: 2025 - ISBN: 978-0-323-93522-7
Biên dịch: TS.BS. Lê Nhật Huy – ThS.BS. Lê Đình Sáng
Năm xuất bản bản Việt ngữ: 2025
Ngôn ngữ: ‎ Tiếng Anh, Việt
Độ dài bản in (nguyên tác): 240 trang, Bản chuyển ngữ tiếng Việt: 290 Trang

TẢI BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT (DÀNH CHO THÀNH VIÊN)

Các định dạng ebook sẵn có: AZW3, MOBI, EPUB, PDF - 290 Trang - TIẾNG VIỆT