[Bản dịch Tiếng Việt] Siêu âm Đa tham số trong Đánh giá Bệnh lý Gan Lan tỏa (Bản dịch 2025)

Quý đồng nghiệp, quý độc giả và các em sinh viên Y khoa thân mến,

Bệnh lý gan mật từ lâu đã là một gánh nặng y tế lớn tại Việt Nam. Với tỷ lệ nhiễm viêm gan virus B và C cao trong cộng đồng, cùng với sự gia tăng nhanh chóng của các bệnh lý gan chuyển hóa liên quan đến béo phì và rượu bia, nhu cầu về chẩn đoán chính xác, sớm và không xâm lấn chưa bao giờ cấp thiết đến thế. Trong bối cảnh đó, siêu âm không còn đơn thuần là một công cụ khảo sát hình thái học đen trắng (B-mode) nữa, mà đã chuyển mình mạnh mẽ thành một phương thức chẩn đoán toàn diện: Siêu âm đa thông số (Multiparametric Ultrasound).

Chúng tôi hân hạnh giới thiệu đến quý độc giả bản dịch tiếng Việt của cuốn sách “Siêu âm Đa thông số trong Đánh giá Bệnh lý Gan Lan tỏa – Phương pháp Tiếp cận Thực tế” (Multiparametric Ultrasound for the Assessment of Diffuse Liver Disease), được biên soạn bởi hai chuyên gia hàng đầu thế giới là GS. Richard G. Barr và GS. Giovanna Ferraioli.

Cuốn sách này không chỉ là một tài liệu y văn cập nhật, mà còn là một cẩm nang thực hành lâm sàng vô giá. Khác với những giáo trình lý thuyết khô khan, các tác giả đã xây dựng nội dung dựa trên triết lý “thực dụng và hiệu quả”. Cuốn sách giải quyết trực diện những thách thức mà các bác sĩ chẩn đoán hình ảnh và bác sĩ gan mật Việt Nam đang đối mặt hàng ngày:

1. Từ Quy ước đến Hiện đại: Hệ thống hóa lại các dấu hiệu kinh điển trên siêu âm 2D và Doppler, đồng thời cập nhật những tiến bộ mới nhất về siêu âm cản quang (CEUS).
2. Làm chủ Siêu âm Đàn hồi (Elastography): Cuốn sách đi sâu vào kỹ thuật đo độ cứng gan – một “dấu hiệu sinh tồn” thứ năm của gan mật học hiện đại. Từ nguyên lý cơ bản, quy trình thu nhận chuẩn xác, đến cách xử lý các nhiễu ảnh và “bẫy” chẩn đoán thường gặp.
3. Định lượng Nhiễm mỡ và Viêm: Giới thiệu các công nghệ tiên tiến như định lượng mỡ (Fat quantification) và phân tán sóng biến dạng (Shear Wave Dispersion) để đánh giá độ nhớt, giúp chẩn đoán tình trạng viêm gan một cách tinh tế hơn.
4. Hướng dẫn Thực hành: Mỗi chương đều kết thúc bằng những “Điểm nhấn lâm sàng” (Key-points) và các “Mẹo và Thủ thuật” (Tips & Tricks) được đúc kết từ kinh nghiệm thực chiến của các chuyên gia, giúp quý đồng nghiệp rút ngắn khoảng cách từ sách vở đến giường bệnh.

Dịch thuật một tác phẩm chuyên sâu như thế này đòi hỏi sự cẩn trọng tuyệt đối về thuật ngữ y khoa để đảm bảo tính chính xác mà vẫn giữ được sự trong sáng của tiếng Việt. Chúng tôi hy vọng bản dịch này sẽ trở thành người bạn đồng hành tin cậy trên bàn làm việc của các bác sĩ chẩn đoán hình ảnh, bác sĩ tiêu hóa – gan mật, và các kỹ thuật viên siêu âm trên khắp cả nước.

Trong kỷ nguyên của y học cá thể hóa, việc tích hợp siêu âm đa thông số vào quy trình chẩn đoán sẽ giúp bệnh nhân tránh được các thủ thuật xâm lấn không cần thiết như sinh thiết gan, đồng thời cung cấp cái nhìn toàn cảnh về huyết động, độ cứng và cấu trúc gan chỉ trong một lần thăm khám.

Trân trọng giới thiệu cuốn sách đến quý đồng nghiệp và các em sinh viên Y khoa, với lời chúc thật nhiều sức khoẻ, hạnh phúc và thành công trên con đường mình đã chọn, và sẽ luôn “Học tốt – Mơ nhiều – Yêu say đắm” – Câu slogan nổi tiếng của sinh viên Trường Đại học Y Hà Nội, do cố PGS.VS.BS Tôn Thất Bách đề ra.

Cuốn sách này, cũng như tất cả các cuốn sách khác được bs Lê Đình Sáng dịch sẽ được cung cấp hoàn toàn miễn phí đến quý đồng nghiệp, quý độc giả và các em sinh viên Y khoa thông qua các website của Thư viện Y học Medipharm.

Nghệ An, một ngày cuối năm 2025
Ths.Bs. Lê Đình Sáng

LỜI TỰA (NGUYÊN TÁC)

Bệnh gan mạn tính là một vấn đề lớn trên toàn cầu. Siêu âm đóng một vai trò quan trọng trong kho vũ khí chẩn đoán cho bệnh nhân mắc bệnh gan mạn tính. Đây là một kỹ thuật hình ảnh không xâm lấn, không phơi nhiễm với bức xạ ion hóa, do đó có thể lặp lại trong thời gian ngắn mà không gây hại cho bệnh nhân. Qua nhiều năm, bên cạnh siêu âm B-mode, các kỹ thuật dựa trên siêu âm khác đã được giới thiệu, dẫn đến khả năng tiếp cận đa thông số để đánh giá bệnh gan mạn tính. Những kỹ thuật này bao gồm các kỹ thuật Doppler, siêu âm cản quang, siêu âm đàn hồi, định lượng hàm lượng mỡ trong gan và phân tán sóng biến dạng (shear wave dispersion).

Mỗi kỹ thuật này đánh giá một đặc tính vật lý/sinh học/cơ sinh học của mô gan hoặc của dòng máu và dẫn đến thông tin độc nhất về tình trạng bệnh gan. Tuy nhiên, điều tối quan trọng là sử dụng chúng một cách thích hợp để có được thông tin đáng tin cậy nhất. Hơn nữa, để giải thích đúng kết quả, điều quan trọng là phải nhận thức được không chỉ những ưu điểm mà còn cả những hạn chế của từng kỹ thuật cụ thể. Vì có nhiều kỹ thuật, việc làm thế nào để sử dụng phù hợp từng kỹ thuật và cách tương quan chúng có thể gây nhầm lẫn.

Đó là những lý do tại sao chúng tôi đảm nhận nhiệm vụ viết cuốn sách này. Kinh nghiệm của các chuyên gia hàng đầu về kỹ thuật siêu âm, kinh nghiệm của chính chúng tôi và bằng chứng từ y văn đã được kết hợp trong nỗ lực đưa ra không chỉ những cập nhật mới nhất mà còn cả thông tin thực tế về cách sử dụng từng kỹ thuật này và cách diễn giải chúng.

Mỗi chương đều đứng độc lập; do đó, nó có thể được đọc tách biệt với các chương khác và là hướng dẫn cho việc sử dụng các kỹ thuật dựa trên siêu âm trong thực hành hàng ngày. Đối với mỗi chương, một bản tóm tắt được đưa ra ở đầu trong khi ở cuối, bên cạnh phần kết luận, có một đoạn “điểm nhấn chính” (key-point) phác thảo những điểm quan trọng nhất cần ghi nhớ của chương đó. Các mẹo và thủ thuật về việc sử dụng các kỹ thuật mới này được đưa ra, cũng như cách xử lý các trường hợp khó diễn giải.

Chúng tôi tin tưởng mạnh mẽ rằng nội dung của cuốn sách sẽ hữu ích không chỉ cho các đồng nghiệp thực hiện các nghiên cứu siêu âm mà còn cho các bác sĩ lâm sàng muốn hiểu vai trò cơ bản của siêu âm đa thông số trong việc quản lý bệnh nhân mắc bệnh gan mạn tính.

Bởi Richard G. Barr, MD, PhD và Giovanna Ferraioli, MD

THÔNG TIN BẢN QUYỀN

• Tên sách: Siêu âm Đa thông số trong Đánh giá Bệnh lý Gan Lan tỏa – Phương pháp tiếp cận thực tế 
• Nguyên tác: Multiparametric Ultrasound for the Assessment of Diffuse Liver Disease – A Practical Approach
• Chủ biên (Nguyên tác):Richard G. Barr, MD, PhD và Giovanna Ferraioli, MD
• Chủ biên bản dịch tiếng Việt: ThS.BS. Lê Đình Sáng
• Nhà xuất bản gốc: Elsevier
• Năm xuất bản gốc: 2023 (Ấn bản lần thứ 1)
• Năm xuất bản bản Việt ngữ: 2025
• Ngôn ngữ: ‎ Tiếng Anh, Việt
• Độ dài bản in (nguyên tác): 267 trang, Bản chuyển ngữ tiếng Việt: 363 Trang

TẢI BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT (DÀNH CHO THÀNH VIÊN)

Các định dạng ebook sẵn có: AZW3, MOBI, EPUB, PDF – 363 Trang – TIẾNG VIỆT

Định dạng PDF có thể đọc trên mọi loại thiết bị (PC, Laptop, mobile, Kindles). Định dạng epub thường dùng cho iPad và MacBook, iPhone. Định dạng mobi và azw3, PDB là tối ưu cho các máy đọc sách Kindles của Amazone. Tất cả các định dạng ebooks phổ biến ở trên đều có thể xem dễ dàng trên các thiết bị Windows/MacOS/Android/iOS bằng các phần mềm đọc sách chuyên dụng như ReadEra, Amazon Kindle, Moon+ Reader, FBReader, Sumatra PDF, Apple Books,….

THƯ VIỆN MEDIPHARM

TUYÊN BỐ MIỄN TRỪ TRÁCH NHIỆM