[Sách Dịch] ĐIỀU TRỊ TRẦM CẢM KHÁNG TRỊ – DƯỢC LÝ THẦN KINH VÀ KÍCH THÍCH THẦN KINH, BẢN DỊCH 2026

[Sách Dịch] ĐIỀU TRỊ TRẦM CẢM KHÁNG TRỊ – DƯỢC LÝ THẦN KINH VÀ KÍCH THÍCH THẦN KINH, BẢN DỊCH 2026

Quý đồng nghiệp, quý độc giả và các em sinh viên Y khoa thân mến!

Trầm cảm là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra gánh nặng bệnh tật trên toàn cầu. Tại Việt Nam, cùng với nhịp sống hiện đại và những áp lực tâm lý xã hội ngày càng gia tăng, tỷ lệ người mắc rối loạn trầm cảm đang có xu hướng tăng cao. Mặc dù y học đã có những bước tiến dài trong việc phát triển các thuốc chống trầm cảm, thực tế lâm sàng cho thấy có tới 30-40% người bệnh không đáp ứng hoàn toàn hoặc thất bại với các liệu pháp điều trị chuẩn mực. Nhóm người bệnh này được xếp vào diện “Trầm cảm kháng trị” (Treatment-Resistant Depression – TRD), phải đối mặt với nguy cơ suy giảm chức năng nghiêm trọng, chất lượng cuộc sống giảm sút và tỷ lệ tự sát cao.

Trong bối cảnh đó, việc tìm kiếm và áp dụng các chiến lược điều trị mới là một yêu cầu cấp bách đối với chuyên ngành Tâm thần học. Cuốn sách “Các Liệu Pháp Điều Trị Trầm Cảm Kháng Trị: Dược lý Thần kinh và Kích thích Thần kinh” (Therapies for Treatment-Resistant Depression: Neuropharmacology and Neurostimulation) do hai chuyên gia hàng đầu là Tiến sĩ James W. Murrough và Tiến sĩ Dennis S. Charney chủ biên, thực sự là một ngọn hải đăng soi sáng cho lĩnh vực đầy thách thức này.

Cuốn sách cung cấp một cái nhìn toàn diện, cập nhật và sâu sắc nhất về cơ chế bệnh sinh cũng như các phương pháp can thiệp đột phá. Từ những liệu pháp dược lý thần kinh thế hệ mới như Ketamine, Esketamine, các chất điều biến thụ thể NMDA, thuốc thức thần (thuốc gây ảo giác) dùng trong y khoa, cho đến các kỹ thuật kích thích thần kinh tiên tiến như Kích thích từ xuyên sọ (TMS), Liệu pháp sốc điện (ECT), và Kích thích thần kinh phế vị (VNS). Đây là những vũ khí mới, mang lại tia hy vọng thực sự cho những người bệnh dường như đã rơi vào tuyệt vọng.

Nhận thức được giá trị to lớn của tác phẩm này, chúng tôi đã quyết định chuyển ngữ cuốn sách sang tiếng Việt. Đây là một dự án hoàn toàn phi lợi nhuận, được thực hiện với tâm huyết mang những kiến thức y khoa tinh hoa của thế giới đến gần hơn với các bác sĩ tâm thần, bác sĩ đa khoa, học viên sau đại học và sinh viên y khoa tại Việt Nam.

Đặc biệt, một điểm mạnh mà nhóm dịch đã đặt nhiều tâm huyết vào bản dịch này là việc duy trì và bổ sung hệ thống chú thích thuật ngữ Y học Anh – Việt song song trong quá trình diễn đạt. Chúng tôi tin rằng điều này không chỉ giúp duy trì tính chính xác, chặt chẽ về mặt chuyên môn của một tài liệu khoa học thần kinh phức tạp, mà còn tạo điều kiện vô cùng thuận lợi cho quý độc giả trong việc tra cứu, đối chiếu và học tập các thuật ngữ y khoa quốc tế.

Mặc dù quá trình dịch thuật và hiệu đính đã được thực hiện với tất cả sự cẩn trọng và tỉ mỉ, nhưng do tính chất phức tạp và sự phát triển không ngừng của chuyên ngành sinh học thần kinh, cũng như những giới hạn nhất định về mặt ngôn ngữ, bản dịch chắc chắn sẽ khó tránh khỏi những thiếu sót. Chúng tôi kính mong nhận được sự lượng thứ và những ý kiến đóng góp quý báu từ quý đồng nghiệp, các chuyên gia và quý độc giả để bản dịch được hoàn thiện hơn trong những lần tái bản sau.

Chúng tôi xin trân trọng giới thiệu bản dịch này đến quý đồng nghiệp. Hy vọng rằng, cuốn sách sẽ trở thành một tài liệu tham khảo giá trị, góp phần nâng cao năng lực chẩn đoán và điều trị, từ đó thắp lên hy vọng và mang lại cuộc sống tốt đẹp hơn cho những người bệnh đang từng ngày chiến đấu với căn bệnh trầm cảm kháng trị tại Việt Nam.

Hà Nội, tháng 4 năm 2026

Nhóm dịch giả: Ths.Bs Lê Đình Sáng (Chủ biên), Ths.BSCKII. Nguyễn Văn Phi

VỀ CÁC CHỦ BIÊN

James W. Murrough, MD, PhD

Tiến sĩ James W. Murrough là Giáo sư Tâm thần học và Khoa học Thần kinh, đồng thời là Phó Chủ tịch phụ trách Nghiên cứu Lâm sàng khoa Tâm thần học tại Trường Y khoa Icahn ở Mount Sinai, New York (Icahn School of Medicine at Mount Sinai). Ông nhận bằng Cử nhân (BS) về Khoa học Thần kinh và Sinh học Hành vi từ Đại học Emory ở Atlanta, và bằng Bác sĩ Y khoa (MD) từ Trường Y khoa Đại học Tufts ở Boston. Ông hoàn thành chương trình bác sĩ nội trú về tâm thần học, cũng như chương trình nghiên cứu sinh (fellowship) về khoa học thần kinh lâm sàng và liệu pháp thực nghiệm tại Mount Sinai. Ông cũng nhận bằng Tiến sĩ (PhD) về nghiên cứu lâm sàng tại Mount Sinai. Tiến sĩ Murrough dẫn dắt một chương trình nghiên cứu nhằm tìm hiểu cơ sở sinh học của các rối loạn cảm xúc và lo âu, để từ đó mở đường cho các phương pháp điều trị mới, hiệu quả hơn. Ông đã có những đóng góp lớn cho các lĩnh vực tâm thần học sinh học và dược lý học thần kinh (neuropsychopharmacology). Ông cũng duy trì hoạt động thực hành lâm sàng tập trung vào tình trạng trầm cảm kháng trị và các bệnh lý liên quan.

Dennis S. Charney, MD

Tiến sĩ Dennis S. Charney là Viện trưởng Danh dự (Dean Emeritus) của Trường Y khoa Icahn ở Mount Sinai. Thông qua việc chiêu mộ các giảng viên xuất sắc trên khắp các lĩnh vực khoa học y sinh, sinh học tính toán, di truyền học, trí tuệ nhân tạo, công nghệ thông tin và tinh thần khởi nghiệp, Tiến sĩ Charney đã bồi đắp một bầu không khí mang phong cách Thung lũng Silicon cực kỳ sôi động tại Icahn Mount Sinai. Tiến sĩ Charney được coi là một trong những nhà nghiên cứu đổi mới nhất trong lĩnh vực tâm thần học. Các nghiên cứu của ông cùng các đồng nghiệp tại Yale, Viện Sức khỏe Tâm thần Quốc gia Hoa Kỳ, và Mount Sinai đã dẫn đến các phương pháp điều trị có tác dụng nhanh chóng đối với trầm cảm kháng trị (tăng cường bằng lithium; ketamine), rối loạn căng thẳng sau sang chấn – PTSD (ketamine), điều trị nhanh hội chứng cai opioid, rối loạn hoảng sợ, và liệu pháp kỹ thuật số đầu tiên cho bệnh trầm cảm. Nghiên cứu chứng minh ketamine là một loại thuốc chống trầm cảm tác dụng nhanh đã được ca ngợi là một trong những bước tiến thú vị nhất trong liệu pháp chống trầm cảm trong hơn nửa thế kỷ qua. Ông cũng là người đồng phát minh ra phương pháp điều trị kỹ thuật số kê đơn đầu tiên (Rejoyn) được FDA phê duyệt cho Rối loạn Trầm cảm Nặng. Là một tác giả viết rất nhiều, Tiến sĩ Charney đã viết hoặc là đồng tác giả của hơn 800 ấn phẩm y khoa.

NHỮNG NGƯỜI ĐÓNG GÓP

• Scott T. Aaronson, MD: Viện Chẩn đoán và Điều trị Tiên tiến Sheppard Pratt, Baltimore, Hoa Kỳ; Khoa Tâm thần, Đại học Y khoa Maryland, Hoa Kỳ.
• Noor Al-Sharif: Trường Y khoa Geffen tại UCLA, Trung tâm Lập bản đồ Não Ahmanson-Lovelace, UCLA, Hoa Kỳ.
• Lucia Bederson: Trường Y khoa Icahn ở Mount Sinai, New York, Hoa Kỳ.
• Mandy Bekhbat: Khoa Tâm thần và Khoa học Hành vi, Đại học Y khoa Emory, Atlanta, Hoa Kỳ.
• Anya Borissova: Viện Tâm thần học, Tâm lý học & Khoa học Thần kinh, King’s College London, Vương quốc Anh.
• Dennis S. Charney, MD: Khoa Tâm thần, Khoa học Thần kinh và Khoa học Dược lý, Trường Y khoa Icahn ở Mount Sinai, New York, Hoa Kỳ.
• Ki Choi: Trường Y khoa Icahn ở Mount Sinai, New York, Hoa Kỳ.
• Sara Costi: Khoa Tâm thần, Đại học Oxford, Vương quốc Anh; Trường Y khoa Icahn ở Mount Sinai, New York, Hoa Kỳ.
• Randall T. Espinoza: Trung tâm Điều biến Thần kinh Viện Garvey, Đại học Washington, Seattle, Hoa Kỳ; Trường Y khoa Geffen tại UCLA.
• Maurizio Fava: Trung tâm Y tế Học thuật Mass General Brigham, Bệnh viện Đa khoa Massachusetts (MGH), Boston, Hoa Kỳ.
• Jennifer C. Felger: Đại học Y khoa Emory, Atlanta, Hoa Kỳ.
• Martijn Figee: Trường Y khoa Icahn ở Mount Sinai, New York, Hoa Kỳ.
• Adam Fijtman: Nhánh Dược lý học và Bệnh học Thực nghiệm, Viện Sức khỏe Tâm thần Quốc gia Hoa Kỳ (NIMH), Bethesda, Hoa Kỳ.
• Clio E. Franklin: Khoa Tâm thần, Mass General Brigham, Boston; Đại học Y khoa Johns Hopkins, Baltimore, Hoa Kỳ.
• David R. Goldsmith: Đại học Y khoa Emory, Atlanta, Hoa Kỳ.
• Trevonn M. Gyles: Khoa Khoa học Thần kinh và Khoa Tâm thần, Viện Não Friedman, Trường Y khoa Icahn ở Mount Sinai, New York, Hoa Kỳ.
• Laura M. Hack: Khoa Tâm thần và Khoa học Hành vi, Đại học Stanford, Palo Alto, Hoa Kỳ.
• Ebrahim Haroon: Đại học Y khoa Emory, Atlanta, Hoa Kỳ.
• Ioline D. Henter: Viện Sức khỏe Tâm thần Quốc gia Hoa Kỳ (NIMH), Bethesda, Hoa Kỳ.
• Muhammad Youshay Jawad: Khoa Tâm thần, Đại học Y khoa Penn State, Hershey, Hoa Kỳ.
• Brian Kopell: Trường Y khoa Icahn ở Mount Sinai, New York, Hoa Kỳ.
• Helen S. Mayberg: Trường Y khoa Icahn ở Mount Sinai, New York, Hoa Kỳ.
• Roger S. McIntyre: Đơn vị Dược lý Tâm thần các Rối loạn Cảm xúc, Mạng lưới Y tế Đại học, Toronto, Canada; Đại học Toronto, Canada.
• Andrew H. Miller: Đại học Y khoa Emory, Atlanta, Hoa Kỳ.
• James W. Murrough, MD, PhD: Khoa Tâm thần và Khoa học Thần kinh, Trường Y khoa Icahn ở Mount Sinai; Trung tâm Y tế Cựu chiến binh James J. Peters VA, Hoa Kỳ.
• Eric J. Nestler: Khoa Khoa học Thần kinh và Khoa Tâm thần, Viện Não Friedman, Trường Y khoa Icahn ở Mount Sinai.
• Sina Nikayin: Khoa Tâm thần, Trường Y khoa Đại học Yale, New Haven, Hoa Kỳ.
• David J. Nutt: Khoa Tâm thần, Khoa Khoa học Não bộ, Imperial College London, Vương quốc Anh.
• Sean J. O’Sullivan: Trường Y khoa Dell thuộc Đại học Texas tại Austin, Hoa Kỳ.
• Eric M. Parise: Trường Y khoa Icahn ở Mount Sinai, New York, Hoa Kỳ.
• James B. Potash: Trường Y khoa Đại học Johns Hopkins, Baltimore, Hoa Kỳ.
• Patricio Riva-Posse: Đại học Y khoa Emory, Atlanta, Hoa Kỳ.
• Gerard Sanacora: Trường Y khoa Đại học Yale, New Haven, Hoa Kỳ.
• Andrew Smith: Trường Y khoa Icahn ở Mount Sinai, New York, Hoa Kỳ.
• Michael E. Thase: Khoa Tâm thần, Trường Y khoa Perelman thuộc Đại học Pennsylvania, Philadelphia, Hoa Kỳ.
• Michael T. Treadway: Đại học Y khoa Emory, Atlanta, Hoa Kỳ.
• Andrew van der Vaart: Viện Sheppard Pratt; Đại học Y khoa Maryland, Hoa Kỳ.
• Leanne M. Williams: Đại học Stanford, Palo Alto, Hoa Kỳ.
• Nolan R. Williams: Đại học Y khoa Stanford, Palo Alto, Hoa Kỳ.
• Peter P. Zandi: Trường Y khoa Đại học Johns Hopkins, Baltimore, Hoa Kỳ.
• Carlos A. Zarate Jr.: Nhánh Dược lý học và Bệnh học Thực nghiệm, Viện Sức khỏe Tâm thần Quốc gia Hoa Kỳ (NIMH), Bethesda, Hoa Kỳ.

TÓM LƯỢC NỘI DUNG

Chương 1: Trầm cảm kháng trị: Dịch tễ học và biểu hiện lâm sàng (Treatment-resistant depression: epidemiology and clinical presentation) — Roger S. McIntyre và Muhammad Youshay Jawad

Chương 2: Dược lý thần kinh phân tử của trầm cảm kháng trị (Molecular neuropharmacology of treatment-resistant depression) — Trevonn M. Gyles, Eric M. Parise và Eric J. Nestler

Chương 3: Sinh học thần kinh và hình ảnh học thần kinh của trầm cảm kháng trị (Neurobiology and neuroimaging of treatment resistant depression) — Sara Costi

Chương 4: Dược trị liệu cho trầm cảm kháng trị: Tổng quan và hướng nhìn tương lai (Pharmacotherapy of treatment-resistant depression: overview and look ahead) — Maurizio Fava

Chương 5: Lithium, các chất điều biến dopamine, và các chiến lược tăng cường khác cho trầm cảm kháng trị (Lithium, dopamine modulators, and other augmentation strategies for treatment-resistant depression) — Michael E. Thase

Chương 6: Ketamine và esketamine cho trầm cảm kháng trị (Ketamine and esketamine for treatment-resistant depression) — Gerard Sanacora, Sina Nikayin, Dennis S. Charney và James W. Murrough

Chương 7: Tác động của viêm đối với sự kháng trị trong trầm cảm: Cơ chế và cơ hội tịnh tiến (Impact of inflammation on treatment resistance in depression: mechanisms and translational opportunities) — Andrew H. Miller, Jennifer C. Felger, David R. Goldsmith, Michael T. Treadway, Mandy Bekhbat và Ebrahim Haroon

Chương 8: Các liệu pháp dược lý mới cho trầm cảm kháng trị: Tiêu điểm vào các chất điều biến glutamate và gamma-aminobutyric acid (GABA) (Novel pharmacotherapies for treatment-resistant depression: a focus on glutamate and gamma-aminobutyric acid modulators) — Adam Fijtman, Ioline D. Henter và Carlos A. Zarate Jr.

Chương 9: Liệu pháp sốc điện cho trầm cảm kháng trị (Electroconvulsive therapy for treatment-resistant depression) — Randall T. Espinoza và Noor Al-Sharif

Chương 10: Kích thích từ trường xuyên sọ cho trầm cảm kháng trị (Transcranial magnetic stimulation for treatment-resistant depression) — Sean J. O’Sullivan và Nolan R. Williams

Chương 11: Kích thích dây thần kinh phế vị cho trầm cảm kháng trị (Vagal nerve stimulation for treatment-resistant depression) — Scott T. Aaronson và Andrew van der Vaart

Chương 12: Kích thích não sâu cho trầm cảm kháng trị (Deep brain stimulation for treatment-resistant depression) — Andrew Smith, Patricio Riva-Posse, Ki Choi, Lucia Bederson, Brian Kopell, Helen S. Mayberg và Martijn Figee

Chương 13: Psilocybin và các chất ảo giác khác đang được phát triển cho trầm cảm kháng trị (Psilocybin and other psychedelic agents in development for treatment-resistant depression) — David J. Nutt, Anya Borissova, David J. Nutt và Anya Borissova

Chương 14: Các dấu ấn sinh học hình ảnh thần kinh trong việc lựa chọn phương pháp điều trị cho trầm cảm kháng trị (Neuroimaging biomarkers in treatment selection for treatment-resistant depression) — Leanne M. Williams và Laura M. Hack

Chương 15: Vai trò của di truyền học trong trầm cảm kháng trị (The role of genetics in treatment-resistant depression) — Clio E. Franklin, Peter P. Zandi và James B. Potash

TẢI BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT | DOWNLOAD EBOOK

Định dạng ebook: AZW3, MOBI, EPUB, PDF – 640 Trang – TIẾNG VIỆT

Ghi chú: Định dạng PDF có thể đọc trên mọi loại thiết bị (PC, Laptop, mobile, Kindles). Định dạng epub thường dùng cho iPad và MacBook, iPhone. Định dạng mobi và azw3, PDB là tối ưu cho các máy đọc sách Kindles của Amazone. Tất cả các định dạng ebooks phổ biến ở trên đều có thể xem dễ dàng trên các thiết bị Windows/MacOS/Android/iOS bằng các phần mềm đọc sách chuyên dụng như ReadEra, Amazon Kindle, Moon+ Reader, FBReader, Sumatra PDF, Apple Books,….

THƯ VIỆN MEDIPHARM

TUYÊN BỐ MIỄN TRỪ TRÁCH NHIỆM