[Bản Dịch Tiếng Việt] Thống kê Sinh học Cơ bản và Lâm sàng, ấn bản thứ 5

Dịch và chú giải: Ths.Bs. Lê Đình Sáng

Lời tựa cho Bản dịch Tiếng Việt

Trong kỷ nguyên của y học chứng cứ, nơi mà mỗi quyết định lâm sàng, mỗi phác đồ điều trị, và mỗi công trình nghiên cứu đều cần được soi chiếu dưới lăng kính của dữ liệu và bằng chứng khoa học, vai trò của thống kê sinh học trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Đối với các bác sĩ, nhà nghiên cứu, và sinh viên y khoa tại Việt Nam, việc tiếp cận một nguồn tài liệu chuẩn mực, dễ hiểu và mang tính ứng dụng cao về lĩnh vực này không chỉ là một nhu cầu, mà còn là một đòi hỏi cấp thiết để hội nhập và phát triển.

Cuốn sách “Thống kê sinh học cơ bản và lâm sàng, ấn bản thứ 5” của tác giả Susan E. White từ lâu đã được xem là một trong những giáo trình kinh điển, là kim chỉ nam cho nhiều thế hệ thầy thuốc và nhà khoa học trên thế giới. Cuốn sách không sa đà vào những công thức toán học khô khan, phức tạp, mà tập trung vào việc xây dựng một tư duy phản biện, giúp người đọc có khả năng tự mình đánh giá một cách xác đáng các công trình nghiên cứu, diễn giải chính xác các kết quả, và tự tin áp dụng những bằng chứng đáng tin cậy nhất vào thực hành chăm sóc sức khỏe người bệnh.

Với tâm huyết và sự lao động nghiêm túc, người dịch đã mang trọn vẹn tinh hoa của cuốn sách quý giá này đến với độc giả Việt Nam. Là một người thầy thuốc, một người làm công tác nghiên cứu, hơn ai hết, người dịch thấu hiểu những khó khăn và thách thức khi tiếp cận với thống kê. Chính vì vậy, bản dịch này không chỉ là một sự chuyển ngữ đơn thuần, mà còn là một quá trình chắt lọc, diễn giải để mỗi thuật ngữ, mỗi ví dụ đều trở nên gần gũi, sáng rõ và phù hợp với bối cảnh y học Việt Nam. Đây thực sự là một cầu nối tri thức quý báu, giúp rút ngắn khoảng cách giữa lý thuyết thống kê và thực tiễn lâm sàng.

Cầm trên tay bản dịch này, bạn đang có trong tay một công cụ mạnh mẽ để bước vào thế giới của nghiên cứu y học. Từ việc đặt một câu hỏi nghiên cứu sắc bén, lựa chọn một thiết kế nghiên cứu phù hợp, cho đến việc phân tích dữ liệu và trình bày kết quả một cách thuyết phục, tất cả đều được hướng dẫn một cách bài bản, chi tiết.

Xin trân trọng giới thiệu đến quý độc giả, các đồng nghiệp và các em sinh viên một tác phẩm không chỉ cung cấp kiến thức, mà còn truyền cảm hứng và khơi dậy niềm đam mê khám phá khoa học. Mong rằng cuốn sách này sẽ là người bạn đồng hành tin cậy trên con đường chinh phục những đỉnh cao mới trong sự nghiệp y học của bạn, góp phần nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học và chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân Việt Nam.

Lời nói đầu (Nguyên tác)

Thống kê sinh học cơ bản và lâm sàng giới thiệu cho sinh viên y khoa, nhà nghiên cứu, hoặc người hành nghề y về việc nghiên cứu thống kê được áp dụng trong y học và các lĩnh vực khác trong ngành y tế. Cuốn sách bao gồm các kiến thức cơ bản về thống kê sinh học và các phương pháp định lượng trong dịch tễ học, cũng như các ứng dụng lâm sàng trong y học dựa trên bằng chứng và các phương pháp ra quyết định. Đặc biệt, sách nhấn mạnh vào thiết kế nghiên cứu và diễn giải kết quả nghiên cứu.

MỤC TIÊU

Mục tiêu chính của giáo trình này là cung cấp các nguồn lực giúp người đọc trở thành một người sử dụng và tiếp nhận thông tin thống kê một cách có hiểu biết. Cuốn sách này sẽ giúp bạn có khả năng:

• Phát triển nhận định đúng đắn về dữ liệu áp dụng cho chăm sóc lâm sàng.
• Đọc các y văn lâm sàng một cách phản biện, hiểu rõ các sai sót và ngụy biện tiềm ẩn trong đó, và tự tin áp dụng kết quả của các nghiên cứu y học vào việc chăm sóc bệnh nhân.
• Diễn giải các số liệu thống kê quan trọng thường dùng và hiểu được các phân nhánh của thông tin dịch tễ học đối với việc chăm sóc bệnh nhân và phòng ngừa bệnh tật.
• Đi đến kết luận đúng đắn về các quy trình chẩn đoán và kết quả xét nghiệm.
• Diễn giải thông tin của nhà sản xuất về thuốc, dụng cụ và thiết bị.
• Đánh giá các đề cương nghiên cứu và các bài báo được gửi để xuất bản, và tích cực tham gia vào nghiên cứu lâm sàng.
• Làm quen với các phần mềm thống kê nổi tiếng và diễn giải kết quả từ máy tính.

PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN & CÁC ĐẶC ĐIỂM NỔI BẬT

Chúng tôi luôn giữ trong tâm trí sở thích, nhu cầu và quan điểm của người hành nghề y trong quá trình chuẩn bị giáo trình này. Do đó, phương pháp tiếp cận của chúng tôi bao gồm các đặc điểm sau:

• Bối cảnh y khoa thực tế được đưa ra cho các chủ đề. Sau khi giới thiệu các loại hình nghiên cứu khác nhau trong Chương 2, các chương tiếp theo bắt đầu bằng một số Vấn đề Mở đầu—thảo luận về các nghiên cứu đã được công bố trên y văn. Những vấn đề này minh họa cho các phương pháp được thảo luận trong chương và trong một số trường hợp được tiếp tục qua nhiều chương và trong các bài tập để phát triển một dòng lý luận cụ thể một cách đầy đủ hơn.
• Tất cả các bài báo và bộ dữ liệu ví dụ đều có sẵn thông qua truy cập nguồn mở.
• Dữ liệu thực tế từ Các Vấn đề Mở đầu được sử dụng để minh họa cho các phương pháp thống kê.
• Tập trung vào các khái niệm bằng cách sử dụng các chương trình máy tính để phân tích dữ liệu và chỉ trình bày các phép tính thống kê để minh họa logic đằng sau một số phương pháp thống kê nhất định.
• Tầm quan trọng của cỡ mẫu (phân tích công suất) được nhấn mạnh, và các chương trình máy tính để ước tính cỡ mẫu được minh họa.
• Thông tin được tổ chức theo quan điểm của câu hỏi nghiên cứu đang được đặt ra.
• Các thuật ngữ được định nghĩa trong văn bản liên quan, bất cứ khi nào có thể, vì thống kê sinh học có thể là một ngôn ngữ mới đối với bạn. Ngoài ra, một bảng chú giải các thuật ngữ thống kê và dịch tễ học được cung cấp ở cuối sách.
• Một bảng tất cả các ký hiệu được sử dụng trong sách được cung cấp ở bìa sau bên trong.
• Một sơ đồ phân loại đơn giản về các thiết kế nghiên cứu được sử dụng trong nghiên cứu lâm sàng được thảo luận (Chương 2). Chúng tôi sử dụng sơ đồ này trong suốt cuốn sách khi thảo luận về Các Vấn đề Mở đầu.
• Các lưu đồ được sử dụng để liên kết các câu hỏi nghiên cứu với các phương pháp thống kê phù hợp (bên trong bìa trước và Phụ lục C).
• Giải thích từng bước về cách đọc y văn một cách phản biện (Chương 13)—một điều cần thiết cho chuyên gia y tế hiện đại—được cung cấp.
• Y học dựa trên bằng chứng và ra quyết định được đề cập trong bối cảnh lâm sàng (Chương 3 và 12). Các bác sĩ lâm sàng sẽ ngày càng được yêu cầu đưa ra quyết định dựa trên thông tin thống kê.
• Nhiều Bài tập cuối chương (Chương 2 đến 12) và lời giải đầy đủ của chúng (Phụ lục B) được cung cấp.
• Một bài kiểm tra sau khóa học gồm các câu hỏi trắc nghiệm (Chương 13) tương tự như những câu hỏi được sử dụng trong các kỳ thi cuối khóa hoặc kỳ thi cấp chứng chỉ hành nghề được bao gồm.

CÁC TÍNH NĂNG ĐẶC BIỆT TRONG ẤN BẢN NÀY

Có một số cải tiến quan trọng trong ấn bản thứ năm này.

• Để tạo điều kiện và tăng cường việc học, mỗi chương (trừ Chương 1) đều chứa một bộ Khái niệm Chính để định hướng người đọc đến những ý tưởng quan trọng được thảo luận trong chương.
• Nhiều Vấn đề Mở đầu đã được cập nhật với các tài liệu tham khảo từ các tạp chí yêu cầu tác giả cung cấp quyền truy cập vào bài báo và dữ liệu thông qua giấy phép Creative Commons. Các liên kết đến các bài báo và bộ dữ liệu được sử dụng làm ví dụ được trình bày chi tiết trong phần tóm tắt Vấn đề Mở đầu ở đầu mỗi chương.
• Tài liệu đề cập đến các thực hành tốt nhất trong trực quan hóa dữ liệu được bao gồm trong Chương 3.
• Tất cả các tính toán cỡ mẫu hiện được trình bày bằng G*Power, một chương trình nguồn mở được các nhà nghiên cứu sử dụng rộng rãi để tính toán cỡ mẫu.
• Bao gồm kết quả và đáp án bài tập sử dụng R và R Commander—các ứng dụng thống kê nguồn mở có thể được sử dụng trên nhiều hệ điều hành máy tính (Windows, Mac và Unix).

Susan E. White, PhD

Sử dụng R

R là một gói tính toán thống kê có sẵn thông qua giấy phép nguồn mở. R (R Core Team, 2019) có thể được tải xuống từ http://www.R-project.org. Tiện ích bổ sung R Commander cung cấp cho người dùng mới một giao diện đồ họa giúp việc sử dụng R trở nên trực quan hơn nhiều. R Commander (Fox and Bouchet-Valat 2019) có thể được tải xuống từ trang web này: https://www.rcommander.com/ hoặc https://socialsciences.mcmaster.ca/jfox/Misc/Rcmdr/ Ngoài ra còn có các plug-in R Commander được sử dụng trong các ví dụ:

• RcmdrPlugin.survival
• RcmdrPlugin.aRnova

Có một số tài nguyên trực tuyến tuyệt vời để giúp bạn học cách sử dụng R và R Commander. Dưới đây là một danh sách ngắn:

• R Commander an introduction: https://cran.r-project.org/doc/contrib/Karp-Rcommander-intro.pdf
• Getting Started with R Commander: https://cran.r-project.org/web/packages/Rcmdr/vignettes/Getting-Started-with-the-Rcmdr.pdf

Thông tin Tác giả

Susan E. White, PhD Phó Giáo sư Lâm sàng Trường Khoa học Sức khỏe và Phục hồi chức năng Đại học Tiểu bang Ohio Quản lý Phân tích Bệnh viện Ung thư James tại Trung tâm Y tế Wexner, Đại học Tiểu bang Ohio

Thông tin Sách

Thống kê sinh học cơ bản và lâm sàng: Ấn bản thứ 5 Bởi Susan White (Tác giả)

Học cách đánh giá và áp dụng thống kê trong y học, nghiên cứu y khoa, và tất cả các lĩnh vực liên quan đến sức khỏe.

Một trong những Tựa sách Cốt lõi của Doody’s năm 2023!

Thống kê sinh học cơ bản và lâm sàng cung cấp cho sinh viên y khoa, nhà nghiên cứu và người hành nghề những kiến thức cần thiết để phát triển nhận định đúng đắn về dữ liệu áp dụng cho chăm sóc lâm sàng. Ấn bản thứ năm này đã được cập nhật toàn diện để mang đến một phần giới thiệu kịp thời, bao quát về thống kê sinh học và dịch tễ học ứng dụng trong y học, thực hành lâm sàng và nghiên cứu. Đặc biệt nhấn mạnh vào thiết kế nghiên cứu và diễn giải kết quả nghiên cứu.

Cuốn sách có các “Vấn đề Mở đầu” được lấy từ các nghiên cứu đã công bố trên y văn, bài tập cuối chương và sắp xếp lại nội dung để phản ánh cách các nhà điều tra đặt câu hỏi nghiên cứu. Để tạo điều kiện học tập, mỗi chương đều có một bộ khái niệm chính nhấn mạnh những ý tưởng quan trọng được thảo luận.

Đặc điểm nổi bật:

• Các thành phần chính bao gồm một chương về nghiên cứu khảo sát và thảo luận mở rộng về hồi quy logistic, mô hình Cox và các phương pháp thống kê đa biến khác.
• Nhiều ví dụ minh họa các phương pháp thống kê và các vấn đề thiết kế.
• Các ví dụ được cập nhật sử dụng R, một gói phần mềm thống kê nguồn mở.
• Mở rộng phạm vi về trực quan hóa dữ liệu, bao gồm nội dung về nhận thức thị giác và thảo luận về các công cụ như Tableau, Qlik và MS Power BI.
• Tính toán cỡ mẫu và công suất được lồng ghép với thảo luận về mô hình thống kê.
• Nội dung, ví dụ và bộ dữ liệu được cập nhật xuyên suốt.

Chi tiết sản phẩm:

• Nhà xuất bản: McGraw Hill / Medical
• Ngày xuất bản: 4 tháng 10, 2019
• Ấn bản: thứ 5
• Ngôn ngữ: Tiếng Anh
• Độ dài bản in: 368 trang
• ISBN-10: 126045536X
• ISBN-13: 978-1260455366
• Trọng lượng: 1.15 pounds (khoảng 0.52 kg)
• Kích thước: 7.5 x 0.57 x 9.2 inches (19.05 x 1.45 x 23.37 cm)

TẢI EBOOK (BẢN TIẾNG VIỆT)

Các định dạng ebook sẵn có: AZW3, MOBI, EPUB, PDF – 466 Trang (Bản PDF) – 16 MB – NGÔN NGỮ: TIẾNG VIỆT

Định dạng PDF có thể đọc trên mọi loại thiết bị (PC, Laptop, mobile, Kindles). Định dạng epub thường dùng cho iPad và MacBook, iPhone. Định dạng mobi và azw3, PDB là tối ưu cho các máy đọc sách Kindles của Amazone. Tất cả các định dạng ebooks phổ biến ở trên đều có thể xem dễ dàng trên các thiết bị Windows/MacOS/Android/iOS bằng các phần mềm đọc sách chuyên dụng như ReadEra, Amazon Kindle, Moon+ Reader, FBReader, Sumatra PDF, Apple Books,….

THƯ VIỆN MEDIPHARM

TUYÊN BỐ MIỄN TRỪ TRÁCH NHIỆM

Y học là một khoa học không ngừng thay đổi. Khi các nghiên cứu mới và kinh nghiệm lâm sàng mở rộng kiến thức của chúng ta, những thay đổi trong điều trị và liệu pháp dùng thuốc là điều tất yếu. Các tác giả và nhà xuất bản của tác phẩm này đã kiểm tra với các nguồn tin được cho là đáng tin cậy trong nỗ lực cung cấp thông tin hoàn chỉnh và nhìn chung phù hợp với các tiêu chuẩn được chấp nhận tại thời điểm xuất bản.

Tuy nhiên, do khả năng có sai sót của con người hoặc những thay đổi trong khoa học y tế, cả tác giả, nhà xuất bản, cũng như bất kỳ bên nào khác tham gia vào việc chuẩn bị hoặc xuất bản tác phẩm này đều không đảm bảo rằng thông tin trong đây là chính xác hoặc hoàn chỉnh về mọi mặt. Họ từ chối mọi trách nhiệm đối với bất kỳ sai sót, thiếu sót nào hoặc đối với các kết quả thu được từ việc sử dụng thông tin trong tác phẩm này.

Người đọc được khuyến khích xác nhận thông tin trong đây với các nguồn khác. Ví dụ và đặc biệt, người đọc nên kiểm tra tờ thông tin sản phẩm đi kèm trong bao bì của mỗi loại thuốc họ dự định sử dụng để chắc chắn rằng thông tin trong tác phẩm này là chính xác và không có thay đổi nào về liều lượng khuyến cáo hoặc các chống chỉ định. Khuyến nghị này đặc biệt quan trọng đối với các loại thuốc mới hoặc ít được sử dụng.