[Bản dịch Tiếng Việt] Hội chứng Cushing, Lịch sử – Chẩn đoán và Điều trị, ấn bản 2026

Tại sao ngày nay vẫn có người viết một cuốn sách giáo khoa y học về bất kỳ chủ đề nào, trong kỷ nguyên của trí tuệ nhân tạo (AI), sự phát triển với tốc độ chóng mặt, và quá nhiều kiến thức sẵn có trên internet cũng như trong các cơ sở dữ liệu y khoa và những cơ sở dữ liệu khác? Trong suy nghĩ của tôi, câu trả lời thực ra rất đơn giản: chính bởi vì có AI và có quá nhiều thông tin bao quanh chúng ta, nên càng cần có một hướng dẫn từ những chuyên gia hàng đầu trong một lĩnh vực cụ thể để AI, sinh viên, bác sĩ nội trú, nghiên cứu sinh, các bác sĩ đang hành nghề lâm sàng và cả bệnh nhân có thể sử dụng. Bản hướng dẫn này có thể tóm tắt những khía cạnh quan trọng nhất của một căn bệnh, cung cấp khuôn khổ về chẩn đoán, điều trị và các tác động lâu dài, đồng thời đóng vai trò như một nền tảng cho tương lai.

Cuốn sách về hội chứng Cushing này là một cẩm nang trong kỷ nguyên hiện đại về một căn bệnh vẫn còn là một bí ẩn hơn một thế kỷ sau lần đầu tiên được mô tả bởi Bác sĩ Harvey Cushing (vào năm 1912). Mặc dù nguyên nhân phổ quát của nó là do phơi nhiễm với nồng độ cortisol tăng cao – nghe có vẻ khá đơn giản – căn bệnh này vẫn là một bí ẩn do sự khởi phát âm thầm, gây ra nhiều tác động toàn thân, khó khăn trong các xét nghiệm chẩn đoán, và bất chấp mọi tiến bộ, việc điều trị thường không mang lại hiệu quả như mong muốn.

Người ta có thể kỳ vọng rằng hội chứng Cushing ngày nay sẽ dễ dàng được chẩn đoán, bởi có rất nhiều bệnh nhân mắc bệnh này do các loại thuốc họ sử dụng để điều trị hàng loạt các bệnh lý khác nhau, từ hen suyễn đến viêm khớp dạng thấp và các rối loạn hệ xương khác. Tuy nhiên, như nữ diễn viên Amy Schumer mới nhận ra gần đây, bệnh nhân có thể trải qua nhiều năm trời mà không hề được chẩn đoán chính xác căn bệnh của mình.

Cuốn sách của chúng tôi bắt đầu bằng lịch sử của hội chứng Cushing từ đầu thế kỷ 20 cho đến nay. Sau đó, sách mô tả các dạng khác nhau của hội chứng Cushing, bao gồm các dạng ngoại sinh, giả tạo (factitious) và các loại nội sinh không do khối u, đồng thời cung cấp thông tin cập nhật về điều trị, từ Ngoại khoa (phẫu thuật tuyến yên và tuyến thượng thận) cho đến các liệu pháp Điều trị Nội khoa (medical therapies) ngày càng được mở rộng. Cuốn sách là ấn phẩm đầu tiên thuộc loại này đưa vào góc nhìn của bệnh nhân, vì đối với nhiều bệnh nhân mắc hội chứng Cushing, một hành trình dài chỉ mới bắt đầu sau phẫu thuật (hoặc sau bất kỳ liệu pháp steroid nào, trong trường hợp hội chứng Cushing ngoại sinh): có những tác động lâu dài của cortisol đối với sức khỏe, nhận thức và chức năng được mô tả chi tiết trong sách.

Các chủ đề và tác giả của các chương trong cuốn sách này được lựa chọn từ trải nghiệm của tôi với tư cách là một bác sĩ – nhà khoa học, người đã chăm sóc hàng trăm bệnh nhân mắc hội chứng Cushing, nghiên cứu di truyền học của căn bệnh này, và trong quá trình đó đã làm việc chặt chẽ với tất cả các đồng tác giả của tôi. Họ đều là những nhà lãnh đạo xuất sắc trong lĩnh vực này, nổi tiếng trên trường quốc tế, hàng ngày trực tiếp thăm khám bệnh nhân mắc hội chứng Cushing, và tham gia vào các nghiên cứu cũng như những khám phá đã dẫn đến việc xác định nhiều khía cạnh mới của căn bệnh, căn nguyên di truyền và các phương pháp điều trị mới.

Tôi hy vọng rằng bạn sẽ thấy tập tài liệu này hữu ích và nó phục vụ tốt cho các bác sĩ đang khám chữa bệnh cho bệnh nhân Cushing, cũng như những bệnh nhân đang phải đối phó với hậu quả của việc phơi nhiễm với cortisol cao. Việc biên soạn cuốn sách này là một trải nghiệm vô cùng mãn nguyện của tôi, sau bốn thập kỷ làm việc với tình trạng bệnh lý này. Tất nhiên, sự thành công cuối cùng của nó phụ thuộc vào việc liệu nó có đạt được mục tiêu trở thành một cẩm nang hướng dẫn được sử dụng rộng rãi về hội chứng Cushing cho sinh viên, bác sĩ và bệnh nhân hay không. Và quá trình này không đâu được thể hiện tốt hơn qua câu thơ của Paul Valéry: “Il dépend de celui qui passe, que je sois tombe ou trésor, que je parle ou me taise” (Tạm dịch: Tùy thuộc vào người qua đường, mà tôi là nấm mồ hay kho báu, mà tôi cất lời hay lặng im).

Constantine A. Stratakis, MD, D(med)Sci, PhD

LỜI GIỚI THIỆU CHO BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT

Quý độc giả, quý đồng nghiệp và các bạn sinh viên y khoa thân mến!

Cuốn sách Hội chứng Cushing: Lịch sử, Chẩn đoán và Điều trị là một tài liệu tham khảo y khoa toàn diện, được chắp bút bởi các chuyên gia hàng đầu thế giới về những tiến bộ mới nhất trong di truyền học, sinh học phân tử, chẩn đoán và điều trị hội chứng Cushing.

Tác phẩm tiếp cận theo lăng kính lịch sử để thảo luận về sự phát triển nghiên cứu chưa từng có đối với căn bệnh hiếm gặp này, đồng thời cập nhật các thông tin về những phương pháp điều trị mới nhất vừa được phê duyệt. Sách nỗ lực cung cấp cái nhìn toàn cảnh về hầu hết các vấn đề xoay quanh hội chứng Cushing và cách xử trí các biến chứng; mở rộng những hiểu biết về tình trạng tăng tiết cortisol chức năng (không do khối u) và các nguyên nhân khác gây sản xuất cortisol nội sinh; cùng với đó là các phương pháp điều trị cũ và mới, từ khối u tuyến yên đến tuyến thượng thận, sản xuất ACTH lạc chỗ, hội chứng Cushing cận lâm sàng, theo chu kỳ, cho đến vấn đề lão hóa và hội chứng chuyển hóa.

Đặc biệt, cuốn sách dành riêng một phần viết về trải nghiệm của bệnh nhân. Điều này bổ sung một lăng kính nhân văn và thực tế, làm phong phú thêm các nghiên cứu về kết quả điều trị do các bác sĩ trình bày. Đây là cuốn cẩm nang không thể thiếu dành cho các nhà khoa học và nhà nghiên cứu, cập nhật những thông tin mới nhất trong chẩn đoán và điều trị căn bệnh có tiếng là “khó chẩn đoán, khó điều trị” này. Đồng thời, tác phẩm mang đến cho các bác sĩ lâm sàng một cách tiếp cận lấy bệnh nhân làm trung tâm, giúp tối ưu hóa quá trình giao tiếp với nhóm bệnh nhân đặc thù.

Bản dịch và chú giải tiếng Việt được thực hiện với mong muốn truyền tải một cách chính xác và mạch lạc nhất những kiến thức y khoa chuyên sâu từ ấn bản gốc (xuất bản năm 2026), qua đó mang đến một tài liệu tham khảo giá trị cho các bác sĩ lâm sàng, nhà nghiên cứu, sinh viên y khoa và cả những độc giả quan tâm tại Việt Nam.

Đây là bản dịch được thực hiện hoàn toàn vì mục đích phi lợi nhuận, với mong muốn lan tỏa tri thức y khoa cập nhật đến cộng đồng. Tài liệu được xuất bản trực tuyến duy nhất trên các nền tảng yhoclamgsang.net và sachyhoc.com của Thư viện Medipharm.

Vinh, tháng 4 năm 2026,
Ths.Bs. Lê Đình Sáng – Dịch và Chú giải

BẢN QUYỀN

Hội chứng Cushing, Lịch sử – Chẩn đoán và Điều trị, ấn bản 2026

• Nhà xuất bản: Elsevier
• Chủ biên: Constantine A. Stratakis MD D(med)Sci PhD(hon)
• Ngày xuất bản: 23 tháng 02 năm 2026
• Ấn bản: Lần thứ 1 (1st Edition)
• Ngôn ngữ: Tiếng Anh
• Độ dài bản in: 426 trang (bản gốc), 616 trang (Bản dịch tiếng Việt kèm chú giải thuật ngữ của Bs Lê Đình Sáng)
• ISBN-10: 0323961002
• ISBN-13: 978-0323961004

TẢI BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT | DOWNLOAD EBOOK

Định dạng ebook: AZW3, MOBI, EPUB, PDF – 616 Trang – TIẾNG VIỆT

Ghi chú: Định dạng PDF có thể đọc trên mọi loại thiết bị (PC, Laptop, mobile, Kindles). Định dạng epub thường dùng cho iPad và MacBook, iPhone. Định dạng mobi và azw3, PDB là tối ưu cho các máy đọc sách Kindles của Amazone. Tất cả các định dạng ebooks phổ biến ở trên đều có thể xem dễ dàng trên các thiết bị Windows/MacOS/Android/iOS bằng các phần mềm đọc sách chuyên dụng như ReadEra, Amazon Kindle, Moon+ Reader, FBReader, Sumatra PDF, Apple Books,….

THƯ VIỆN MEDIPHARM

TUYÊN BỐ MIỄN TRỪ TRÁCH NHIỆM